İlamsız icrada ödeme emri ve itiraz süresi

Para alacağı için genel haciz yoluyla ilamsız takip başlatıldığında borçluya bir ödeme emri tebliğ edilir. Bu not, emrin neleri içerdiğini ve itirazın hangi süre içinde nereye yapılacağını anlatır. Kambiyo senetlerine özgü haciz, iflas yolu ve ilamsız icra yoluyla tahliye bu notun dışındadır.

Kısa özet: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.60’a göre icra müdürü, takip talebi kanundaki şartları taşıyorsa ödeme emri düzenler. m.62’ye göre itiraz, ödeme emrinin tebliğ tarihinden itibaren yedi gün içinde dilekçe ile veya sözlü olarak icra dairesine bildirilir. Süresinde yapılan itiraz takibi durdurur (m.66). Gün olarak belirlenen sürelerde ilk gün hesaba katılmaz (m.19).

Ödeme emri hangi takipte düzenlenir?

Bu not, para veya teminat alacağı için genel haciz yoluyla ilamsız takibi konu alır. Takip talebi m.58’e göre icra dairesine yazılı, sözlü veya elektronik ortamda yapılır. Talepte alacaklı ve borçluya ilişkin kayıtlar, alacağın tutarı, senet veya borcun sebebi ve seçilen takip yolu gösterilir.

İcra müdürü, talebin kanunda öngörülen şartları içerdiğine karar verirse ödeme emri düzenler. Talebin kabul edilmemesi hâlinde verilen karar tutanağa yazılır (m.60).

m.61’e göre ödeme emri, takip talebinden itibaren en geç üç gün içinde tebliğe gönderilir. Bu üç gün, icra dairesinin emri tebliğe çıkarma süresidir. Borçlunun itiraz süresi değildir. Takip belgeye dayanıyorsa belgenin tasdikli bir örneği ödeme emrine bağlanır. Birden fazla borçlu aynı anda takip ediliyorsa, hepsinin veya bir kısmının aynı temsilci tarafından temsil edilmesi hâli dışında her birine ayrı ödeme emri tebliğ edilir. Kanunen eklenmesi gereken süreler saklıdır.

Ödeme emrinde neler bulunur?

m.60, ödeme emrinin şu kayıtları içermesini öngörür:

• Alacaklının veya vekilinin banka hesap numarası hariç, m.58’e göre takip talebine yazılması gereken kayıtlar.
• Borcun ve masrafların yedi gün içinde, ödeme emrinde yazılı icra dairesi banka hesabına ödenmesi ihtarı. Borç teminat gösterme yükümlülüğü ise teminatın bu süre içinde gösterilmesi ihtarı.
• Takibin dayandığı senet altındaki imza borçluya ait değilse, yine yedi gün içinde bu hususun ayrıca ve açıkça bildirilmesi. Bildirilmezse icra takibinde senedin borçludan sadır sayılacağı. İmza reddedilirse icra mahkemesindeki duruşmada hazır bulunulması; uyulmazsa itirazın geçici olarak kaldırılmasına karar verileceği.
• Borcun tamamına veya bir kısmına ya da alacaklının takip hakkına itiraz varsa bunun da aynı süre içinde beyan edilmesi.
• İtiraz veya ödeme bildirilmezse aynı yedi gün içinde m.74’e göre mal beyanında bulunulması ve bulunmamasının sonuçlarına ilişkin ihtar. Bu ihtarın cezaî sonucu bu notta açıklanmaz.
• Borç ödenmez veya itiraz olunmazsa cebri icraya devam edileceği.

Ödeme emri iki nüsha düzenlenir. Biri borçluya gönderilir, diğeri dosyaya konur. Alacaklı isterse kendisine ayrıca tasdikli bir nüsha verilir. Nüshalar arasında fark varsa borçludaki nüsha esas alınır.

İtiraz süresi ne zaman başlar?

m.62’ye göre itiraz, ödeme emrinin tebliğ tarihinden itibaren yedi gün içinde icra dairesine bildirilir. Bildirim dilekçe ile veya sözlü olabilir. Süre, emrin düzenlendiği günden veya dosyada görünen bir işlem satırından değil, emrin borçluya tebliğ edildiği tarihten işler.

m.19’a göre gün olarak belirlenen sürelerde ilk gün hesaba katılmaz. Sürenin son günü resmî tatil gününe rastlarsa süre, tatili izleyen günde biter. Süre, son günün tatil saatinde bitmiş sayılır. Bu not belirli bir dosya için son takvim gününü hesaplamaz.

İtiraz, takibi yapan icra dairesinden başka bir icra dairesine yapılırsa o daire gereken masrafı itirazla birlikte alarak itirazı derhâl yetkili icra dairesine gönderir.

Süresinde yapılamayan itiraz, yedi günün kendiliğinden uzadığı anlamına gelmez. m.65, kusuru olmaksızın bir engel yüzünden süresinde itiraz edemeyen borçluya, paraya çevirme işlemi bitinceye kadar ve engelin kalktığı günden itibaren üç gün içinde ayrı bir başvuru imkânı tanır. İcra mahkemesi takibin durmasına kendiliğinden değil, gecikmenin niteliğine göre tensiben karar verebilir.

Elektronik tebligatta hangi tarihin tebliğ sayıldığı, UETS’te elektronik tebligat tarihi nasıl değerlendirilir? notunda açıklanır. Dosya ekranındaki bir tarihin tebliğ evrakıyla nasıl karşılaştırılacağı için UYAP’ta dosya görünmüyorsa nelere bakılır? notuna bakılabilir.

İtirazda hangi hususlar açıkça yazılır?

• Borcun bir kısmına itiraz ediliyorsa o kısmın yönü ve miktarı açıkça gösterilir. Gösterilmezse itiraz edilmemiş sayılır (m.62).
• Senet altındaki imza reddediliyorsa bu da itirazda ayrıca ve açıkça belirtilir. Belirtilmezse icra takibi yönünden imza kabul edilmiş sayılır.
• Borçlu veya vekili, itirazla birlikte borçluya ait yurt içinde bir adres bildirir. Adres değişir, yeni adres bildirilmez ve tebliğ memuru yurt içinde yeni adresi tespit edemezse, takip talebindeki adrese çıkacak tebligat borçlunun kendisine yapılmış sayılır.
• İtiraz eden borçluya, itiraz ettiğine dair bedelsiz bir belge verilir.
• İtiraz, alacaklının yatırdığı avanstan karşılanarak üç gün içinde bir muhtıra ile alacaklıya tebliğ edilir (m.59, m.62).

m.63’e göre itiraz eden borçlu, itirazın kaldırılması duruşmasında, alacaklının dayandığı senet metninden anlaşılanlar dışında itiraz sebeplerini değiştiremez ve genişletemez.

Süresinde yapılan itiraz takibi nasıl etkiler?

m.66’ya göre süresi içinde yapılan itiraz takibi durdurur. İtiraz süre içinde değilse alacaklının talebi üzerine takip, alacağın tamamı için devam eder. Borçlu yalnız bir kısma itiraz etmişse takibe, kabul ettiği miktar için devam olunur.

İtirazdan sonra iki ayrı yol vardır. Bu not, somut takipte hangisinin uygulanacağını söylemez:

• İtirazın iptali: m.67’ye göre alacaklı, itirazın kendisine tebliğinden itibaren bir yıl içinde mahkemede, genel hükümlerle alacağın varlığını ispat ederek itirazın iptalini dava edebilir. Bu süre geçerse genel hükümlerle alacağı dava etme hakkı saklıdır.
• İtirazın kaldırılması: Takip, imzası ikrar edilen veya noterlikçe tasdik edilen bir borç ikrarına ya da resmî dairelerin veya yetkili makamların usulüne göre verdiği bir makbuz veya belgeye dayanıyorsa, alacaklı itirazın tebliğinden itibaren altı ay içinde itirazın kaldırılmasını isteyebilir (m.68). Bu süre içinde istenmezse yeniden ilamsız takip yapılamaz.

Bu yedi gün hangi takipler için geçerli değildir?

Kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takipte de bir ödeme emri gönderilir. m.168’e göre bu emirde borcun on gün içinde ödenmesi, imza ve borca ilişkin itiraz ile şikâyetin ise beş gün içinde icra mahkemesine bildirilmesi ihtarı yer alır. İflas yoluyla kambiyo takibinde m.171, ödeme ve itiraz için beş gün gösterir. Bu süreler, genel haciz yolundaki yedi günün yerine geçmez.

Kira uyuşmazlıklarında dava şartı arabuluculuk ve ilamsız icra yoluyla tahliye istisnası, Kira uyuşmazlıklarında dava şartı arabuluculuk notunda anlatılır. Bu sayfa tahliye takibini değil, para alacağına ilişkin genel haciz yolundaki ödeme emrini konu alır. Aynı alandaki genel çerçeve İcra ve İflas Hukuku sayfasındadır.

Kanun metni, mevzuat.gov.tr’deki 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu üzerinden görülebilir.

Bu bilgi notu genel bilgilendirme amaçlıdır ve kişiye özgü hukuki görüş içermez.